Allergitesting. Av /Flickr. CC BY ND 2.0

allergitesting

Artikkelstart

Allergitesting vil seie å gjere medisinske testar som kan hjelpe til å avgjere om det ligg føre ein allergi eller ikkje.

Faktaboks

Uttale
allergˈitesting

Ein allergitest skal ikkje brukast for å leite etter allergi, fordi det ikkje sjeldan vil komme utslag på ein test utan at pasienten er allergisk. Ein må derfor alltid ta utgangspunkt i sjukehistoria til pasienten og teste på mistanke mot bestemte allergen.

Allergidiagnosa vert stilt først og fremst på grunnlag av pasienten sine opplysningar i sjukehistoria. Til støtte når ein skal avgjere om det ligg føre ein allergi, er det at ein gjer ulike allergitestar. Desse testane kan vere av fleire typar:

  • hudtestar som prikktest, intrakutantest og lappeprøve, der ein legg ei lita mengde allergen på huda (lappetest) eller fører litt allergen inn i huda ved å prikke med ei nål gjennom ein dråpe med allergen lagt på huda (prikktest) eller injisert intrakutant (intrakutantest). Prikktest og intrakutantest er testar for IgE-avhengig allergi, som er Type I hypersensitivitet. Ein ser så om det kjem ein lokal allergireaksjon i huda i form av rødheit og hevelse.
  • lappeprøve er ein test for kontaktallergi (allergisk kontakteksem), som er ein cellemediert Type IV hypersensitivitetsreaksjon.
  • i blodprøver (serum) måler ein nivået av IgE-antistoff som spesifikke for ulike mistenkte allergen. Det finst fleire variantar av denne testen. Ein kan måle mengda IgE mot kvart allergen enkeltvis, eller bruke meir screening-prega testar der ein måler IgE mot ein kombinasjon av fleire allergen, såkalla allergenpanel. I visse tilfelle er det nyttig å finne ut ikkje berre om pasienten reagerer mot eit allergen som for eksempel bjørkepollen, graspollen eller peanøtt, men også kva for slag molekyl i den allergene vara allergien er retta mot. Då nyttar ein såkalla komponentdiagnostikk.
  • etter sterke reaksjonar med mistanke om allergi, kan ein også måle serum tryptase, fordi nivået av tryptase kan stige kraftig dei første timane etter ein allergireaksjon. Tryptasetesten hjelper å avgjere om det har vore ein allergisk reaksjon, men seier ikkje noko om kva allergen reaksjonen var retta mot.

Det er viktig å vere klar over at allergitestane ikkje gir noko fasitsvar, og ofte kan slå ut sjølv om pasienten ikkje har allergisk sjukdom. Testresultata må ein derfor alltid vurdere i sammenheng med sjukehistoria.

Les mer i Store norske leksikon

Kommentarer

Kommentaren din publiseres her. Fagansvarlig eller redaktør svarer når de kan.

Du må være logget inn for å kommentere.

eller registrer deg