Kattepels. Av /Flickr. CC BY 2.0

dyrehårsallergi

Det kan ha stor verdi for et barn å ha et husdyr. For noen må det veies opp mot en eventuell allergi.

Dyreallergi
Av /Shutterstock.

Artikkelstart

Dyrehårsallergi er allergi mot protein i flass, pels, spytt, sekret frå spesielle kjertlar og urin frå dyr. Allergien er retta mot ein bestemt dyreart, men det kan førekomme kryssreaksjonar, slik at ein reagerer mot fleire slag dyr. Ein kan òg ha «sjølvstendige» (primære) allergiar mot fleire dyreartar samtidig.

Det er vanleg med allergi mot kjæledyr med pels, som hund, katt, hamster, marsvin og kanin, mot skadedyr (somme gonger kjæledyr) som mus og rotte, og mot husdyr som hest. Allergi mot éin dyreart aukar sannsynlegheita for at ein er allergisk også mot andre dyreartar, og har auka risiko for å utvikle nye allergiar. Allergi mot husdyr som ku og reinsdyr er mindre vanleg, men kan vere eit yrkesproblem. Det same gjeld allergi mot pelsdyr som rev og mink.

Symptom

Symptoma på dyrehårsallergi vil vere slik som ved pollenallergi og høysnue, med kløe i nasen og augo, nysing, tett nase og klart snørr frå nasen (allergisk rhinokonjunktivitt). Ein kan også ha tungt for å puste og hesheit, og i tillegg allmennsymptom.

Når ein er allergisk, kjem symptoma vanlegvis få minutt etter at ein har vore i kontakt med allergenet. Allergien blir utløyst etter direkte kontakt med dyret eller kontakt med klede eller andre tekstilar som har vore i kontakt med dyret, eller etter at ein har pusta inn støv eller luft som inneheld allergen frå dyret.

Diagnosen

Diagnosen blir stilt på grunnlag av symptom og sjukehistorie, med støtte i allergitestar. Allergitestane er enten prikktest i huda eller blodprøve med måling av allergenspesifikt IgE i blodserum.

Førebygging

Førebygging av allergianfall består i å unngå kontakt med dyret som ein er allergisk mot, eller med noko som kan ha allergen frå dyret på seg, slik som tekstilar og husstøv frå stader der dyret har vore. Avhengig av situasjonen kan det vere nyttig med munnbind og/eller hanskar. Om ein har vore i kontakt med allergenet, er det nyttig å vaske hendene og ansiktet, med særleg god skylling av augo og naseborene.

Det er vanskeleg å bli heilt kvitt dyreallergen i rom der dyret har opphalde seg, men god reingjering av rommet, inkludert skifting av gardiner og andre vaskbare tekstilar hjelper. Teppegolv rår ein frå å bruke. Allergena følgjer med kleda, slik at ein blir utsett for allergen også på offentlege kommunikasjonsmiddel og på lesesalar, skular og i barnehagar. Mengda av dyreallergen i skular og barnehagar blir avgjort av kor mange av barna som har dyr med pels heime. Ein har eksempel på at dyreallergen blir spreidde med dårleg vedlikehaldne eller feilkonstruerte ventilasjonsanlegg i større bygg.

Det er omdiskutert om ein bør unngå kjæledyr med pels i barnefamiliar med tendens til allergi, og ein må vege risikoen mot gleda og den psykososiale verdien av at barna får ha dyr. Somme vil hevde at vel ein å ha dyr, er hund tryggare enn katt og dei andre kjæledyra med omsyn til allergi, og at hund kanskje tilmed kan verke beskyttande mot allergi. Dette kan truleg avhenge mykje av kor sterk den arvelege allergitendensen er. Sameleis tyder studiar på at skal ein skaffe seg dyr, er det betre at dyret kjem inn i familien medan mor er gravid enn at dyret kjem i småbarnsalderen.

Behandling

Øyesymptomer ved allergi kan behandles med øyedråper.

Øyedråper
Av /Shutterstock.

Først og fremst må ein unngå allergenet og fjerne dyret når det er mogleg. Medisinane ein kan bruke, er antihistaminar som tablettar eller mikstur, eventuelt også auge- og nasedråpar mot allergi. Desse får ein utan resept i minstepakning på apotek. Antihistaminar verkar best førebyggande, altså at ein tek medisinen før kontakt med dyret ein reagerer mot.

Astmabehandling må bli gitt om det oppstår astmasymptom, og i sjeldne, ekstreme tilfelle må ein gje anafylaksibehandling.

Les mer i Store norske leksikon

Kommentarer

Kommentaren din publiseres her. Fagansvarlig eller redaktør svarer når de kan.

Du må være logget inn for å kommentere.

eller registrer deg